Produkt dodany do koszyka

Culture Spot

learningclub.egis.com.pl

 

Remember, remember, the Fifth of November
Gunpowder treason and plot
I see no reason why gunpowder treason
Should ever be forgot.

 

Bonfire Night (inaczej Guy Fawkes Night, Guy Fawkes Day lub Gunpowder Plot) to święto obchodzone 5 listopada, w rocznicę nieudanego zamachu na króla Anglii i Szkocji Jakuba I Stuarta. Jest wyrazem radości, że zamach się nie powiódł i król ocalał.



Dlaczego 5 listopada 1605 roku planowano zamach na życie króla?

Otóż po śmierci Elżbiety I, córki Henryka VIII i Anny Boleyn, na tronie Anglii zasiadł Jakub I Stuart. Anglia była wówczas targana sporem religijnym – trzeba pamiętać o uchwalonym za panowania Henryka VIII Akcie Supremacji, w którym parlament angielski uznawał króla za głowę Kościoła angielskiego. Katolicy liczyli jednak na to, że za rządów Jakuba I możliwy będzie powrót Anglii do kościoła katolickiego. Tak się jednak nie stało. Jakub I nie zamierzał zmieniać ustawodawstwa dotyczącego religii, dlatego w pewnych kręgach zrodził się plan spisku.



Jaki był plan zamachu?

Spiskowcy – było ich ponoć trzynastu – zgromadzili trzydzieści sześć beczek prochu w podziemiach budynku parlamentu. Lont miał zostać zapalony przez Guya Fawkesa podczas uroczystego, inauguracyjnego posiedzenia z udziałem króla, królowej, następcy tronu, lordów, biskupów, szlachty i członków Izby Gmin. Eksplozja byłaby potężna. Śmierć króla i pozostałych zgromadzonych osób pozwoliłaby na wywołanie powstania i osadzenie na tronie córki Jakuba I, którą chciano wychować w duchu religii katolickiej.  



Dlaczego zamach się nie udał?

Jeden ze spiskowców wysłał do swojego krewnego –  lorda Monteagle’a – list, w którym ostrzega go przed przyjściem do parlamentu 5 listopada. Ów lord powiadomił o treści listu jednego z królewskich ministrów. To wystarczyło, aby odkryć i udaremnić spisek.  



Co spotkało spiskowców?

Guya Fawkesa pojmano ponoć, gdy już niemal zapalał lont. Szybko też znaleziono pozostałych zamachowców. Kilku się nie poddało i zginęło w walce. Pozostali byli torturowani i zostali powieszeni, a ich ciała poćwiartowano. Guy Fawkes tuż przed powieszeniem skoczył z drabiny pod szubienicą i skręcił kark.Umarł natychmiast.



Jak się obchodzi Bonfire Night?

5 listopada 1605 roku londyńczycy rozpalili ogniska, by w ten sposób wyrazić radość, że królowi udało się uniknąć śmierci. Obecnie w tę noc robi się kukły Guya Fawkesa i wrzuca się je do ognia, urządza się festyny i pokazy sztucznych ogni. Dawniej dzieci chodziły ze zrobionymi przez siebie kukłami Guya i wołały: A penny for the Guy! ("Pens dla Guya!"). Za zebrane „datki” kupowały petardy. Teraz, żeby je kupić, trzeba być pełnoletnim.



Co wspólnego z Guyem Fawkesem ma Anonymous?

Słynna maska wykorzystywana przez organizację Anonymous przedstawia właśnie Guya Fawkesa. Maska pochodzi z komiksu V jak Vendetta, którego bohater usiłował obalić autorytarny rząd.

 


 

Halloween – źródła, zwyczaje, legendy i… opinie

 

Halloween to święto, które wzbudza wiele kontrowersji. Jedni postrzegają je jako okazję do zabawy, a inni jako tradycję pogańską, która nie powinna być przywoływana.


Skąd się wzięło Halloween?

Wielu historyków sądzi, że przypadające na 31 października Halloween wywodzi się od najważniejszego celtyckiego święta o nazwie Samhain czyli „koniec lata”. Celtowie, którzy ponad 2000 lat temu zamieszkiwali Wyspy Brytyjskie, wierzyli, że w noc poprzedzającą Samhain zaciera się granica między światem żywych i umarłych. Na ziemię zstępują wtedy duchy dobre i złe. Chcąc odstraszyć te złe, przebierali się w stare, zniszczone ubrania i zakładali maski.


Czy zawsze było to święto popularne?

Nie. Wraz z szerzeniem się chrześcijaństwa zwyczaje związane z Halloween stopniowo zanikały. W 935 roku papież Jan XI ustanowił dzień 1 listopada świętem ku czci Wszystkich Świętych. W roku 998 Odylon, opat klasztoru benedyktyńskiego w Cluny, zdecydował, że w jego klasztorze dzień 2 listopada będzie poświęcony modlitwie za wszystkich wiernych zmarłych. Od benedyktynów z Cluny zwyczaj ten przejęły inne zakony, a potem cały kościół katolicki.

Zwyczaje przypominające obchody celtyckiego święta Samhain stały się znowu popularne w latach 40-tych XIX wieku w Stanach Zjednoczonych. Zaszczepili je tam imigranci z Irlandii. Do Europy „moda” na Halloween dotarła w połowie XX wieku, a do Polski w latach 90-tych XX wieku.


Jakie zwyczaje wiążą się z Halloween?

 

Trick-or-treating

Zwyczaj ten polega na odwiedzaniu domów sąsiadów, aby dostać słodycze. Trzeba założyć jakiś budzący przerażenie i jednocześnie zabawny kostium (np. wampira albo czarownicy) i grozić zrobieniem psikusa. Trick or treat! znaczy właśnie „Cukierek albo psikus!” (a dosłownie „psikus lub przekąska”). Treat-or treating ma swoje korzenie w średniowiecznej tradycji zwanej souling, zgodnie z którą ludzie ubodzy krążyli od domu do domu, by w zamian za wypiekane na 1 listopada ciastka zwane soul cakes śpiewać i modlić się za dusze zmarłych.


Jack-o’-lantern

Jack-o’-lantern to halloweenowa lampa zrobiona z wydrążonej dyni. W dyni robi się także otwory, aby przypominała ludzką głowę. Wewnątrz umieszcza się świecę. Tak przygotową lampę stawia się w oknie lub drzwiach domu. Tradycja ta wywodzi się z Irlandii. Przed odkryciem Ameryki w Europie nie znano dyni, więc takie lampy robiło się np. z rzepy lub brukwi. Dla irlandzkich chłopów halloweenowa lampa symbolizuje widywane nad mokradłami błędne ogniki uważane za dusze zmarłych. Dusze te uwalniano z ciał zwierząt w trakcie tajemniczych obrzędów sprawowanych z użyciem takich lamp.


Skąd wzięło się określenie jack-o’-lantern? Otóż z legendy. Jedna z jej wersji mówi, że Jack – człowiek bardzo chciwy – spotkał pewnego dnia diabła, który zaproponował mu bogactwo za duszę. Jack się zgodził. Niedługo przed Halloween diabeł upomniał się o swoją zdobycz. Sprytny Jack uwięził jednak diabła – nakłonił go, by wszedł na drzewo, a potem wyrył na pniu znak krzyża i diabeł nie mógł zejść. Jack uwolnił go w zamian za obietnicę, że nie zostanie zabrany do piekła. Kilka dni później Jack umarł. Do nieba nie został przyjęty – nie wiódł uczciwego życia, a gdy poszedł do piekła – został przegnany. Na odchodne diabeł rzucił w niego rozżarzonym węglem. Ten właśnie węgielek Jack włożył do wydrążonej rzepy i, oświetlając sobie drogę tym lampionem, wędruje po świecie w poszukiwaniu spoczynku.


Apple Bobbing

Zabawa apple bobbing polega na tym, że do wielkiej miski z wodą wrzuca się jabłka różnej wielkości. Uczestnicy zabawy mają wyciągnąć owoc ustami, bez użycia rąk. Kto wyłowi największe jabłko, będzie miał pomyślny rok.


Inne

Do innych halloweenowych zwyczajów należy: palenie ognisk, odwiedzanie rzekomo nawiedzonych domów, opowiadanie strasznych historii czy oglądanie horrorów…


Aspekt komercyjny

Nie sposób nie zauważyć, że Halloween ma obecnie także aspekt komercyjny. Jest to święto, które firmom wytwarzającym słodycze i gadżety związane z haloweenowymi zabawami oraz organizującym imprezy halloweenowe przynosi ogromne zyski, a gorączka zakupów jest najwyższa w Stanach Zjednoczonych.

 

HalloweenPumpkin2.jpg

Pumpkins for sale during Halloween

By Raysonho @ Open Grid Scheduler / Grid EngineOwn work, CC0, Link

 


 

Labor Day – czyli Święto Pracy po amerykańsku

 

Labor Day to święto, które upamiętnia robotników walczących o godne warunki pracy i uczciwe wynagrodzenie.

W Stanach Zjednoczonych jest obchodzone w pierwszy poniedziałek września – nietypowo, bo w większości innych krajów dzień ten przypada na 1 maja.

 

Pierwsze obchody Labor Day odbyły się 5 września 1882 roku w Nowym Jorku.

Wtedy 10 000 osób (niektóre źródła podają, że nawet 20 000) przemaszerowało ulicami Manhattanu. Nie było to wtedy święto państwowe, więc uczestnicy musieli wziąć bezpłatny dzień wolny. W tym czasie amerykański robotnik pracował 12 (lub więcej) godzin dziennie, sześć dni w tygodniu.

 

Obecnie Labor Day jest świętem państwowym – nieczynne są więc rządowe agencje, banki, poczta, szkoły.

W większych miastach organizowane są ciekawe wydarzenia, na przykład Labor Day Carnival w Nowym Jorku, pokazy sztucznych ogni nad Coney Island, czy Labor Day Concert przy Kapitolu w Waszyngtonie. Wiele restauracji ogłasza również happy hours (pora, w której ceny są niższe). Dla większości Amerykanów jest to to dzień wolny od pracy – wyjeżdżają z rodziną za miasto, spotykają się z przyjaciółmi, grillują. Innymi słowy – korzystają z długiego weekendu i ostatnich wakacyjnych dni. Nie bez przyczyny święto Labor Day jest nazywane nieoficjalnym końcem lata… Na pociechę – w pierwszy weekend po Labor Day ruszają rozgrywki NFL.

 

Kiedyś mówiono, że po Labor Day nie należy nosić białych ubrań – No white after Labor Day.

Dlaczego? Są dwa wyjaśnienia. Pierwsze – taka zasada obowiązywała w wyższych sferach. Drugie – po prostu ciemne ubrania były bardziej praktyczne w sezonie jesiennym i zimowym. Obecnie nikt się tą zasadą nie przejmuje.

 

Jak na ironię w Labor Day niektórzy pracownicy pracują dłużej niż w inne dni.

W ten weekend w sklepach organizowane są wielkie wyprzedaże. Niektórzy twierdzą, że skala tych wyprzedaży jest tak ogromna, że miejsca na podium ustępuje tylko przedświątecznemu Czarnemu Piątkowi (Black Friday), więc pracownicy sklepów mają co robić…

 

First United States Labor Day Parade, September 5, 1882 in New York City.jpg

 Labor Day Parade in New York's Union Square, 1882; By A Staff Illustrator - Frank Leslie's Weekly Illustrated Newspaper, Public Domain, Link

 

 

Debbie Stabenow marches on Labor Day 2017 21318919 10155403813215528 8762450224354658172 o

 


 

Maypole

Pierwszy poniedziałek maja to w Wielkiej Brytani bank holiday, czyli święto państwowe będące dniem wolnym od pracy.

Jedną z form świętowania tego dnia jest tradycyjny taniec maypole. Dzieci, zwłaszcza dziewczęta, tańczą wokół wysokiego słupa, ozdobionego długimi, kolorowymi wstęgami. Celem tańca jest stworzenie ozdobnego wzoru na słupie za pomocą wstążek. Pochodzenie tańca prawdopodobnie ma korzenie w czasach pogańskich i łączy się z celebracją sił natury i początku lata.

 

learningclub.egis.com.pl

By Geoff Charles - Llanfyllin carnival and maypole, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=38725410



Miejscowość Barwick-in-Elmet słynie z posiadania najwyższego w całym kraju ozdobnego słupa, nazywanego maypole. Tradycyjnie wokół niego odbywają się zabawy ludowe związane ze świętem wiosny. Co trzy lata mieszkańcy wioski ręcznie zdejmują go z podstawy, by mógł zostać odmalowany i odnowiony. Wydarzenie to wymaga noszenia kasków i użycia specjalnych zabezpieczeń.

 

learningclub.egis.com.pl

By John Fergusson - Barwick-in-Elmet Maypole Trust. http://www.barwickmaypole.co.uk, CC BY-SA 3.0

 

 


 

St George's Day


23 kwietnia Anglia świętuje dzień swojego patrona – świętego Jerzego. Choć święty ten nie był Anglikiem, jest dla mieszkańców Anglii symbolem honoru, odwagi i męstwa. Kim był święty Jerzy?


Prawdopodobne fakty


Święty Jerzy urodził się w Kapadocji (dzisiejsza Turcja) w  III wieku. Jego rodzice byli chrześcijanami. Mieszkał w Palestynie. Został żołnierzem rzymskiej armii i doszedł do rangi trybuna. W 303 roku cesarz Dioklecjan wydał edykt zezwalający na prześladowania chrześcijan na terenie Imperium. Jerzy sprzeciwiał się temu, za co był więziony i torturowany. Zmuszano go także do wyparcia się wiary w Chrystusa, ale tego nie zrobił. Został ścięty 23 kwietnia.


Legenda


Opowieść o świętym Jerzym i smoku jest legendą. Otóż na źródle, z którego mieszkańcy pewnego miasta w Libii czerpali wodę, uwił sobie gniazdo smok. Za każdym razem, gdy ludzie chcieli nabrać wody, musieli wypędzać smoka z gniazda. Dawali mu w tym celu owcę na pożarcie, a gdy owiec zabrakło – musieli poświęcać młodą dziewczynę. Ofiary wybierano przez losowanie. Pewnego dnia losowanie wskazało księżniczkę, ale w jej obronie stanął święty Jerzy. Zrobił znak krzyża, a potem pokonał smoka i uratował dziewczynę. Wdzięczni mieszkańcy porzucili pogańskie wierzenia i zostali chrześcijanami.   


Czerwony krzyż na białym tle


Święty Jerzy jest przedstawiany jako siedzący na koniu rycerz, ubrany w biały płaszcz, na którym widnieje czerwony krzyż. W ręku trzyma włócznię wymierzoną w smoka. Właśnie czerwony krzyż na białym tle – zwany krzyżem świętego Jerzego – stał się flagą Anglii. Krzyż świętego Jerzego widnieje też na fladze Zjednoczonego Królestwa (flaga ta jest nazywana Union Jack). Krzyż Jerzego (George Cross) to także jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń przyznawanych za bohaterskie czyny – wewnątrz krzyża znajduje się okrąg z wizerunkiem walczącego ze smokiem św. Jerzego i napisem FOR GALLANTRY czyli ZA WALECZNOŚĆ.



Obchody dnia świętego Jerzego


W Anglii w ramach obchodów święta St George’s Day organizowane są parady uliczne, których uczestnicy niosą kukły przedstawiające świętego Jerzego oraz flagi. 

 

learningclub.egis.com.pl

 

CC BY 2.0
File: St George's Day in Gravesend, Kent b.jpg
Link: https://www.flickr.com/photos/40686262@N05/5647876404

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych zgodnie z Polityką prywatności. Jeśli nie wyrażasz zgody, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce. Więcej →

Zmiany w Polityce Prywatności


Zgodnie z wymogami prawnymi nałożonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, w niniejszym Serwisie obowiązuje nowa Polityka prywatności, w której znajdują się wszystkie informacje dotyczące zbierania, przetwarzania i ochrony danych osobowych użytkowników tego Serwisu.

Przypominamy ponadto, że dla prawidłowego działania serwisu używamy informacji zapisanych w plikach cookies. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies.

Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies w niniejszym Serwisie, prosimy o zmianę ustawień w przeglądarce lub opuszczenie Serwisu.

Polityka prywatności